Khối phổ (MS): M+1, M+2,...?

© Nguyễn Trọng Thọ

Trước hết, cần làm quen với thực nghiệm hóa học, như trong hóa học phân tích, cụ thể là các loại phổ. Đây là thực nghiệm, nên không phải là lý thuyết, nói cách khác, không chắc tất cả đã 100% chính xác. Nếu các bạn quan sát các phổ hồng ngoại (IR) của cùng một chất, rất có thể sẽ khác nhau đôi chút. Đó chính là thực nghiệm. Ta có thể thực hiện một mẫu phân tích, chia đôi, rồi cho phân tích trên mày kế tiếp nhau thì kết quả chắc chắn không giống hệt nhau. Như thế mới đúng là hóa học phân tích.

Tuy nhiên, các khối phổ minh họa trong các bài học thường được vẽ lại để chỉ chọn các peak hoặc quan trong, hoặc có thể giải thích được để thích hợp với giảng dạy. Ví dụ như khối phổ của caffeine mà có bạn thắc mắc về sự hiện diên của các peak 195 (hay M+1), 196 (hay (M+2) lớn hơn peak ion phân tử là 194 (M).

Công thức cấu tạo của caffeine:

Như đã giải thích trước đây trong bài giảng, trường hợp peak có m/z = M + 1 (nghĩa là peak 195 trong trường hợp này), thường ta nghĩ đến sự hiện diện của đồng vị C-13 trong phân tử. 

Tuy nhiên, nếu chỉ có một nguyên tử đồng vị C-13 thì ta chỉ có peak M+1. Ở đây ta cũng có một peak (M+2) rất nhỏ (peak 196) cho thấy cũng có một số phân tử caffeine chứa đến hai nguyên tử C-13.

Tạm chỉ giải thích đến thế. Lần sau chúng ta sẽ bàn đến lý do tại sao peak (M+1) có cường độ tương đối bằng 10,6%, trong khi peak (M+2) chỉ có cường độ tương đối 1%.

Chúc luôn vui với Hóa.