-

Phản ứng của hợp chất carbonyl với hydrogen và bromine

A. Với hydrogen

Để chuyển hợp chất carbonnyl thành alcohol, ta có thể dùng phản ứng hydrogen hóa hoặc tác nhân khử như LiAlH₄ hoặc NaBH₄. Tuy nhiên, phản ứng hydrogen hóa ít được dùng do điều kiện phản ứng khó khăn hơn, chư không phải phản ứng không xảy ra như có bạn ngộ nhận. 

Điều này đã được nêu rõ trong video bài giảng (xem tại đây), cũng như trong các sách về hóa học hữu cơ. Ví dụ sách Organic Chemistry của Robert T. Morrison, Robert N. Boyd, 7e, trang 586:

Phản ứng cộng hydrogen H₂ diễn ra ở cả liên kết đôi C=C và C=O

hoặc trong sách Organic Chemistry, David Klein, 4e, trang 542:


Vậy, phản ứng cộng hydrogen có thể diễn ra tại liên kết đôi C=C, cũng như tại liên kết đôi C=O, tuy khó hơn.

B. Với nước bromine

Dung dịch bromine có thể oxid hóa aldehyde thành acid như đã xét tại đây. Nó không oxid hóa ketone, ta phải dùng chất oxid hóa mạnh hơn để cắt mạch carbon của ketone, tuy nhiên dung dịch bromine lại cho phản ứng thế trên carbon alpha của ketone! Tương tự, nước bromine cũng có thể "oxid hóa" alkene và hydrocarbon không no trong phản ứng thật ra là phản ứng cộng electrophile của bromine. Nhiều phản ứng quá nhỉ? Vì thế cùng tóm tắt lại như sau:

1. Alkane

Không phản ứng.

2. Alkene (và hydrocarrbon không no (không bão hóa, hay bất bão hòa)

Phản ứng (cộng) và làm mất màu dung dịch:

Phản ứng xảy ra dễ dàng.

3. Benzene

Không phản ứng.

4. Aldehyde

Phản ứng (oxid hóa) và làm mất màu dung dịch:

Glucose cũng là một aldehyde nên cũng phản ứng tương tự và làm mất màu dung dịch bromine (có thể đun nóng nhẹ, tuy không cần):

Phản ứng xảy ra khó hơn so với phản ứng cộng của các alkene đơn giản.

5. Ketone

Phản ứng (thế trên Cα) và làm mất màu dung dịch (sau vài phút):


6. Phenol

Phản ứng (thế) và tạo kết tủa trắng 2,4,6-tribromophenol:


7. Aniline

Phản ứng (thế) và tạo kết tủa trắng 2,4,6-tribromoaniline:



Từ đó có thể xem xét các trường hợp phức tạp như trường hợp acrolein tác dụng với dung dịch bromine chẳng hạn. Trước hết xảy ra phản ứng cộng:


sau đó nếu dư bromine:


Cơ chế của phản ứng bromine oxid hóa aldehyde được đề nghị như sau:


Ketone không bị oxid hóa tương tự vì ketone tuy có thể kết hợp với nước (hydrat hóa) tương tự aldehyde, nhưng không thể bị loại proton H⁺ trong giai đoạn cuối nên phản ứng không xảy ra với ketone được.




Nguyễn Trọng Thọ
HọcHóa.TT






 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

-
Image
Phản ứng iodoform Phản ứng iodoform chỉ được đề cập ở mức độ cần thiết trong chương trình trung học phổ thông. Sau đây là một số điểm cần chú ý thêm. A. Phản ứng iodoform xảy ra với chất nào? Trên nguyên tắc, phản ứng iodoform xảy ra khi có nhóm methyl ketone CH₃CO–, nghĩa là xảy được với Methyl ketone : Ví dụ:   Ethanal : do cũng có nhóm CH₃CO– tuy không phải là methyl ketone: B. Ngoài các trường hợp trên, phản ứng iodoform còn có thể xảy ra với chất nào khác? Alcohol bậc II (2° alcohol) có nhóm methyl ở vị trí alpha (α) , trong đó có alkan-2-ol: Ví dụ:  Alcohol bậc I (1° alcohol) duy nhất có thể cho phản ứng iodoform là ethanol : Vậy tại sao các alcohol bậc II (2° alcohol) có nhóm methyl ở vị trí alpha cũng như ethanol có thể cho phản ứng iodoform? Đó là do chúng có thể bị oxi hóa bởi I₂ trong NaOH thành methyl ketone (hoặc ethanal), hệ quả là sản phẩm trung gian tạo thành cho được phản ứng iodoform. Thật vậy, như ta đã biết, halogen có thể phản ứng với base ttheo một ...
Read more
-
 Thói quen sinh hoạt có thể tạo gốc tự do trong cơ thể Các thói quen sinh hoạt không lành mạnh có thể tạo ra gốc tự do trong cơ thể qua các quá trình như oxi hóa, chuyển hóa các chất độc hại, và phản ứng với các yếu tố môi trường. Những gốc tự do này thường là những phân tử không bền, hoạt tính mạnh, có khả năng gây tổn hại cho tế bào, DNA, protein và màng lipid, từ đó dẫn đến các bệnh mãn tính và lão hóa sớm. Sau đây là một số trường hợp: 1. Hút thuốc lá    - Gốc hydroxyl (OH•): Được sinh ra do các phản ứng hóa học khi các hóa chất trong khói thuốc xâm nhập cơ thể.       Tổn hại: Gốc hydroxyl rất dễ phản ứng và có khả năng phá hủy màng tế bào, gây tổn thương lipid, protein và DNA, làm tăng nguy cơ ung thư phổi.    - Gốc superoxide (O₂⁻•): Khi cơ thể phản ứng với các chất độc từ khói thuốc, sự sinh ra gốc superoxide làm tăng stress oxy hóa.     Tổn hại: Gốc superoxide có thể gây tổn thương mô phổi, gây viêm và dẫn đến bệnh phổi tắc ...
Read more
-
Image
 Cách tải tài liệu số từ kênh HỌCHÓA.TT Bạn theo các bước sau: (1) PHẢI nhấn và CHỈ  nhấn vào link nêu trong Post (Bài đăng) dành cho hội viên HỌC, hay DẠY, hay KHÔNG hội viên, tùy người. Ví dụ, nếu bạn là hội viên HỌC: (2) Nếu là hội viên, sẽ được ưu đãi: có thể 100% (nên giá là $0), có thể 80%, 50%, 20%, ... tùy mức hội viên, tùy loại tài liệu, và thậm chí tùy cả thời điểm tải tài liệu (do mức ưu đãi có thể giảm dần theo thời gian). (3) Nhấn vào Buy this (hoặc có khi là I want this ): (4) Kiểm tra một lần nữa để biết chắc số tiền cần trả ($0, hay một giá trị nào đó) (5) Điền địa chỉ email đã đăng ký. (6a) Nếu giá là $0: chỉ cần nhấn vào Get . Nếu có yêu cầu gì thêm thì cứ theo xuất hiện trên màn hình, nhưng bình thường thì thế là hoàn tất. (6b) Nếu giá khác $0, bạn phải mua với giá ưu đãi đã giảm x%. Khi ấy bạn phải điền các thông tin theo yêu cầu của Gumroad trước khi có thể nhấn Get để tải về. Một lần nữa xin nhắc lại: Để hưởng ưu đãi (discount x%), dù là hội viên hay ...
Read more